De kosten van een Wob-verzoek: voor de burger of de overheid?1 maart 2013

Recentelijk heeft de Hoge Raad in een arrest van 8 februari jl. een einde gemaakt aan de onzekerheid over het heffen van leges bij een aanvraag van een Wob-verzoek.

De Wob oftewel de Wet openbaarheid van bestuur zorgt ervoor dat u inzage heeft in het overheidshandelen en dat u kunt deelnemen aan de democratie en overheidsbesluitvorming. Overheidsinformatie is altijd openbaar, tenzij de Wob of andere wetgeving bepaalt dat de gevraagde informatie niet geschikt is om openbaar te maken.

Met een Wob-verzoek kunt u dus informatie opvragen bij de overheid. Zo heeft bijvoorbeeld RTL-Nieuws via Wob-verzoeken verschillende overheidsinformatie in handen gekregen en konden zij hier nieuwsitems aan besteden, zoals laatstelijk rondom de koopkrachteffecten van het Regeerakkoord.

Het was bij de Wob-verzoeken echter niet duidelijk welke kosten in rekening mochten worden gebracht. Zo kunnen de kosten die gemaakt worden voor het uitvoeren van een Wob-verzoek worden verdeeld in twee categorieën. De eerste categorie zijn de kosten die gemaakt worden voor het opzoeken van de informatie, het anonimiseren van de gegevens, en het vervaardigen van overzichten. De tweede categorie zijn de kosten voor het kopiëren van de stukken. Wat moet de burger nu betalen? De eerste categorie, de tweede categorie of beide categorieën? Verschillende gemeentes dachten hier anders over waardoor een Wob-verzoek in de ene gemeente veel meer kostte dan in een andere gemeente.

Om te bepalen of kosten kunnen worden doorberekend moet worden bepaald of er sprake is van een dienst op grond van artikel 229 van de Gemeentewet. Dit artikel bepaalt dat er sprake is van een dienst wanneer "de werkzaamheden rechtstreeks en in overheersende mate verband houden met dienstverlening ten behoeve van een individualiseerbaar belang." Oftewel: wanneer de gemeente kosten maakt alleen voor het belang van één burger, dan worden die kosten doorberekend aan deze burger.

Nu volgt uit de Wob dat openbaarheid van bestuur het algemene belang dient van "een goede en democratische bestuursvoering." Een Wob-verzoek is dan ook altijd in het algemene belang, ook al wordt dit verzoek door één persoon/partij gedaan.

De Hoge Raad heeft hierdoor geconcludeerd dat de eerste categorie van kosten niet mag worden berekend, deze dient namelijk het algemeen belang. De tweede categorie van kosten mag wel worden doorberekend. De gemaakte kopieën dienen immers het belang van één burger. Het heeft even geduurd maar op dit kostenpunt zal vanaf nu uniformiteit zijn bij verschillende gemeentes.

 

Deel deze pagina:

Contactpersoon