Is het koppelen van een huur- en zorgcontract toegestaan ?29 juli 2013

Sinds 1 januari 2013 is het "Scheiden van Wonen en Zorg" ingevoerd voor mensen met een lichte zorgaanvraag in de verpleging en verzorging, de geestelijke gezondheidszorg en de gehandicaptenzorg. Sinds die datum moeten deze mensen een huurovereenkomst sluiten met de zorginstelling.

Een interessante vraag is of de huurders van de woningen verplicht kunnen worden gesteld om de zorg af te nemen van de zorginstelling.

Kan in de huurovereenkomst een beding worden opgenomen dat wonen en zorg aan elkaar koppelt?

Er zijn verschillende redenen waarom het koppelen van een huurovereenkomst aan een zorgovereenkomst niet zondermeer mogelijk is. Er bestaan beperkingen. Ik licht er drie kort toe.

1. Keuzevrijheid

Een koppelbeding staat op gespannen voet met het uitgangspunt dat een cliënt in de zorg een keuzevrijheid heeft welke zorgaanbieder de zorg levert.

Artikel 12b van het Besluit Beheer Sociale Huursector (BBSH) bepaalt bijvoorbeeld dat huurders keuzevrijheid hebben bij het bepalen van hun zorgarrangement. Verhuurders, die een toegelaten instelling zijn, zoals woningcorporaties, kunnen daarover in principe geen verplichting opleggen aan huurders. De vrijheid om zelf de zorgaanbieder te kiezen is bovendien geregeld in de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO, geïncorporeerd in artikel 7:446 – 468 van het Burgerlijk Wetboek (BW) en vloeit voort uit het zelfbeschikkingsrecht ingevolge artikel 11 van de Grondwet.

2. Oneerlijke concurrentie

Artikel 6 en 24 van de Mededingingswet (Mw) verbieden het negatief beïnvloeden van mededinging. Mededinging mag noch verhinderd, noch beperkt of vervalst worden, omdat dit concurrentieverstorend werkt. De verplichting om bij een bepaalde zorgaanbieder zorg af te nemen is in principe in strijd met deze wet.

In een arrest d.d. 14 februari 2006 heeft het gerechtshof 's-Hertogenbosch zich gebogen over toepassing van artikel 6 en artikel 24 Mw. Geoordeeld werd dat de afspraken die een woningstichting had gemaakt met één zorgaanbieder over de levering van zorg in een woonzorgcomplex, niet in strijd waren met de Mededingingswet.

3. Nadelig voor de huurder of voor derden

In artikel 6:237 BW en artikel 7:264 BW is geregeld dat in (huur)overeenkomsten geen bedingen (aanvullende bepalingen) mogen worden opgenomen die vermoed worden onredelijk bezwarend of nadelig te zijn voor de huurder of voor derden.

Op grond van het voorgaande kan worden geconcludeerd dat een koppelverkoop, waarbij de huurders van de woningen worden gedwongen om naast de huurovereenkomst (in de toekomst) tevens een zorgovereenkomst met de zorginstelling aan te gaan, op een aantal (juridische) bezwaren stuit.

Dit betekent echter niet dat een dergelijke koppelverkoop op voorhand uitgesloten is. De zorginstelling zal met goede argumenten moeten komen waarom het beding wel te rechtvaardigen is. Bijvoorbeeld als de zorginstelling kan aantonen dat door de koppeling investeringen in de zorginfrastructuur kunnen worden terugverdiend, zonder welke investeringen de woningen niet of anders zouden zijn gerealiseerd. Ook kan een argument zijn dat door koppeling een hogere zorgzwaarte kan worden geboden en dat efficiënter kan worden gewerkt, wat veel zorgvragers ten goede komt. Daarnaast kan onderbouwing van een verplichte zorgafname worden gebaseerd op de "solidariteitsgedachte". Dat wil zeggen dat bepaalde diensten onbetaalbaar zijn als niet alle huurders meedoen. Hierbij kan gedacht worden aan alarmering in woningen, het gebruik van een receptie, of andere zorgvoorzieningen, maar ook inzet van personeel. Geoordeeld zou kunnen worden dat deze voorzieningen slechts kunnen worden aangeboden als alle huurders hieraan meedoen en dat daarom een verplichte zorgafname bestaat. Het gaat dan vaak om voorzieningen die een relatie hebben met het wonen in de betreffende aanleunwoningen.

Indien de zorginstelling goede argumenten heeft om tot een koppeling te komen, acht ik de juridische houdbaarheid vrij groot. In ieder geval is een goede formulering van de bedoeling van partijen in de huurovereenkomst van groot belang.

Indien u hierover vragen heeft of advies wenst bij het opstellen van een huurovereenkomst, kunt u vrijblijvend contact opnemen.

Deel deze pagina: