Normale maatschappelijke ontwikkeling versus normaal maatschappelijk risico10 oktober 2013

In een uitspraak van 3 juli 2013 (ECLI:NL:RVS:2013:163) maakt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een relevant onderscheid tussen de vraag wat is te beschouwen als een normale maatschappelijke ontwikkeling en de vraag of de gevolgen van een overheidshandeling, passend binnen die normale maatschappelijke ontwikkeling, al dan niet buiten het normaal maatschappelijk risico valt.

In de zaak ging het om de realisering van een kustversterkingswerk dat paste binnen het bestemmingsplan omdat de gronden daarin mede waren bestemd voor kustverdediging. Hoewel de verbetering van de kustverdediging op deze locatie op zichzelf als een overheidsmaatregel was aan te merken passend binnen een normale maatschappelijke ontwikkeling, staat daarmee niet vast dat de waardevermindering van nabijgelegen appartementen (door het verdwijnen van zeezicht), is te beschouwen als schade die niet buiten dat normaal maatschappelijke risico valt. De Afdeling overweegt dat een maatregel weliswaar als een normale maatschappelijke ontwikkeling kan worden aangemerkt, maar dat niet is uit te sluiten dat een individueel belang ten gevolge van een zodanige maatregel zodanig zwaar wordt getroffen dat het uit die maatregel voortvloeiende nadeel redelijkerwijs niet ten laste van de betrokkenen dient te blijven. De Afdeling acht klaarblijkelijk van belang dat in dit geval sprake was van een betrekkelijk forse omvang van waardevermindering van meer dan 17% van de oorspronkelijke waarde.

De uitspraak in deze kwestie vloeide voort uit een verzoek om schadevergoeding ter compensatie van uitvoering van een zogenoemd kustversterkingsplan, maar de overweging van de Afdeling lijkt ook relevant te zijn voor meer gebruikelijke planschadezaken die hun grondslag vinden in een aanvraag om een tegemoetkoming in de schade die wordt geleden als gevolg van de inwerkingtreding van een nieuw bestemmingsplan of ander planologisch besluit. In dergelijke planschadezaken is steeds aan de orde of de schadeveroorzakende planologische maatregel voorzienbaar is. De vraag naar voorzienbaarheid hangt nauw samen met de vraag of de betreffende maatregel is te beschouwen als een normale maatschappelijke ontwikkeling. In het algemeen wordt geoordeeld dat een normale maatschappelijke ontwikkeling die reeds voorzienbaar was ten tijde van aankoop van onroerend goed in de koopprijs zal zijn verdisconteerd zodat om die reden geen schade zal ontstaan die buiten het normaal maatschappelijk risico valt. Met de uitspraak van de Afdeling van 3 juli 2013 lijkt de deur echter nog op een kier te staan: in uitzonderlijke gevallen kan worden verdedigd dat een overheidsmaatregel leidt tot zodanige schade dat deze redelijkerwijs niet volledig ten laste van de eigenaar van het onroerend goed behoort blijven, ondanks dat de maatregel die de schade veroorzaakt op zichzelf als een normale maatschappelijke ontwikkeling is te beschouwen.

Deel deze pagina:

Contactpersoon