Voorbehoud goedkeuring gemeenteraad: inroeping zonder meer mogelijk?25 november 2013

Sinds de invoering van de Wet dualisering gemeentebestuur in 2002 is niet langer de raad, maar het college ingevolge artikel 160 lid 1 onder e Gemeentewet bevoegd om rechtshandelingen zoals een samenwerkingsovereenkomst aan te gaan. Een voorbehoud van goedkeuring van de gemeenteraad is daarmee een contractueel bedongen recht geworden. Kan een dergelijk voorbehoud zonder meer worden ingeroepen?

Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden bespreekt in zijn arrest van 12 november 2013, na een tussenarrest van 5 maart 2013, een interessante casus waarbij werd geoordeeld dat de redelijkheid en billijkheid meebrachten dat het voorbehoud van goedkeuring door de raad niet kon worden ingeroepen zodat een overeenkomst tussen de gemeente en een projectontwikkelaar tot stand was gekomen.

Het ging in deze casus om een voorbehoud van goedkeuring door de gemeenteraad in een samenwerkingsovereenkomst ten aanzien van een te sluiten realisatieovereenkomst. De rechtsgeldigheid van dit voorbehoud stond niet ter discussie. De conceptrealisatieovereenkomst was op voorhand reeds ondertekend door de projectontwikkelaar. Vervolgens wenste de raad dat in de realisatieovereenkomst een nieuwe voorwaarde werd opgenomen. De projectontwikkelaar stemde niet in met de voorwaarde en de aldus gewijzigde realisatieovereenkomst is niet door de gemeente getekend. De gemeente beriep zich op het voorbehoud van goedkeuring door de gemeenteraad.

Het gerechtshof oordeelt dat de redelijkheid en billijkheid kunnen verlangen dat de voorwaarde geacht wordt in vervulling te zijn gegaan wanneer de partij die bij de niet-vervulling belang had, de vervulling heeft belet (bij een opschortende voorwaarde), dan wel dat de redelijkheid en billijkheid kunnen verlangen dat de voorwaarde geacht wordt niet te zijn vervuld wanneer de partij die bij de vervulling belang had, deze heeft teweeg gebracht (bij een ontbindende voorwaarde).

Bij het antwoord op de vraag of de redelijkheid en billijkheid verlangen dat de voorwaarde als vervuld respectievelijk als niet vervuld geldt, acht het gerechtshof alle feiten en omstandigheden die betrekking hebben op de totstandkoming van de realisatieovereenkomst en de daaraan voorafgegane samenwerkingsovereenkomst en hetgeen partijen over en weer van elkaar mochten verwachten, van belang.

Onder de omstandigheden van het onderhavige geval stond het de gemeente volgens het gerechtshof niet vrij om op het allerlaatste moment nog een nieuwe voorwaarde op te nemen in de realisatieovereenkomst en de ondertekening van de overeenkomst daarvan afhankelijk te stellen.

Tussen de gemeente en de projectontwikkelaar is volgens het gerechtshof een onvoorwaardelijke realisatieovereenkomst tot stand gekomen conform de reeds door de projectontwikkelaar ondertekende overeenkomst. Nu de gemeente de realisatieovereenkomst niet is nagekomen, heeft de gemeente wanprestatie gepleegd. Uit dien hoofde is de gemeente aansprakelijk voor de door de projectontwikkelaar geleden en te lijden schade).

Het maken van een contractueel voorbehoud van goedkeuring door de raad brengt dan ook niet zondermeer met zich mee dat dit voorbehoud door de gemeente kan worden ingeroepen. Onder omstandigheden kan sprake zijn van strijd met de eisen van redelijkheid en billijkheid indien de goedkeuring door de raad wordt geweigerd en het voorbehoud wordt ingeroepen. De gemeente is dan toch gebonden aan de overeenkomst (en aansprakelijk voor eventueel geleden schade bij niet-nakoming).

Heeft u vragen over het vorenstaande dan kunt u vrijblijvend contact met mij opnemen.

 

Deel deze pagina: