Kostenverdeling vaarwegbeheer14 januari 2014

Onderhoud van een sluis, wie gaat dat betalen?

Op 30 oktober 2013 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRS) een interessante uitspraak gedaan over de vraag of de provincie Noord-Holland gehouden is om een deel van de renovatiekosten van de Grote Sluis te Spaarndam, die eigendom is van het Hoogheemraadschap Rijnland, te betalen. Eén van de weinige uitspraken over artikel 98 van de Waterschapswet.

De zaak betrof het onderhoud van een sluis die dient als waterkering en als belangrijke doorvaarroute voor het scheepvaartverkeer. Rijnland heeft de sluis in 2010/2011 voor circa € 26.000.000,- gerenoveerd en de provincie verzocht om bij te dragen in de onderhoudskosten. Hierbij heeft Rijnland een beroep gedaan op artikel 98 van de Waterschapswet en aangegeven dat met het onderhoud van de sluis ook het provinciale belang van het behoud van de vaarroute is gediend. De provincie heeft besloten om niet bij te dragen in de onderhoudskosten.

Op grond van artikel 98 van de Waterschapswet draagt het waterschap in beginsel de kosten die verbonden zijn aan de behartiging van de taken die het waterschap in het reglement zijn opgedragen. Als deze opgedragen taken echter redelijkerwijs moet worden geacht het belang van het waterschap te boven te gaan op grond dat deze tevens in belangrijke mate is de behartiging van een nationaal of provinciaal belang, dan worden aan het waterschap bijdragen verleend ten laste van de kas van het Rijk of de provincie.

In het reglement is aan Rijnland de taak opgedragen om waterkeringen te onderhouden. Onder waterkeringen worden bouwwerken verstaan die dienen tot kering van water.

De rechtbank heeft het beroep van Rijnland tegen het besluit van de provincie ongegrond verklaard. De rechtbank is van oordeel dat het onderhoud van de sluis als vaarweg niet kan worden aangemerkt als het onderhoud van waterkeringen. Dientengevolge is het onderhoud van de sluis als vaarweg volgens de rechtbank geen taak die het waterschap is opgedragen in het reglement, zodat deze kosten niet op grond van artikel 98 van de Waterschapswet voor vergoeding door de provincie in aanmerking komen. De omstandigheid dat het onderhoud van de sluis zowel het onderhoud van de waterkering als van de vaarweg omvat, doet hier naar het oordeel van de rechtbank niet aan af.

De ABRS heeft het hoger beroep van Rijnland gegrond verklaard en de uitspraak van de rechtbank vernietigd. Naar het oordeel van de ABRS voldoet de sluis in zijn geheel aan de in het reglement gegeven omschrijving van een waterkering. Het reglement schrijft immers niet voor dat het moet gaan om bouwwerken die uitsluitend dienen ter kering van water. Het onderhoud van de gehele sluis is derhalve op grond van het reglement aan het waterschap opgedragen. Voorts staat vast dat de behartiging van die onderhoudstaak in dit specifieke geval geacht moet worden het belang van het waterschap te boven te gaan en dat het tevens in belangrijke mate gaat om de behartiging van een provinciaal belang. Derhalve is voldaan aan de voorwaarden voor toepassing van artikel 98 van de Waterschapswet en heeft Rijnland op grond van dit artikel recht op een financiële bijdrage van de kosten door de provincie.

Een goede uitspraak voor Rijnland die wij in deze procedure hebben bijgestaan. Te meer nu met het onderhoud van de sluis aanzienlijke bedragen zijn gemoeid. Wel adviseren wij waterschappen om in soortgelijke situaties voorafgaand aan het plegen van ouderhoud in contact te treden met de provincie, zodat reeds vooraf duidelijkheid bestaat over de verdeling van de kosten en procedures mogelijk kunnen worden voorkomen.

Voor toekomstige situaties is van belang dat provincies vóór 22 december 2015 in een provinciale verordening overheidslichamen moeten aanwijzen die belast zijn met het beheer van vaarwegen. De provincie Noord-Holland heeft daartoe inmiddels een Provinciale Waterverordening opgesteld, alsmede een conceptovereenkomst met de waterschappen opgesteld ter bekostiging van het vaarwegbeheer. Deze verordening zal vermoedelijk in februari 2014 ter inzage worden gelegd. Krachtens de conceptovereenkomst zal het onderhoud van schutsluizen voor 90% ten laste van de provincie en voor 10% ten laste van het waterschap komen.

Mocht u vragen hebben over dit onderwerp, neem dan contact met ons op.  

 

Deel deze pagina:

Contactpersoon