'Bezint eer ge begint' of bij welk loket moet ik zijn?3 april 2014

Een geschil is nooit leuk, al was het maar omdat daarover procederen tijd en geld kost. Daarom is het van belang om een procedure direct bij de juiste instantie te beginnen.

Als je een procedure begint, dan doe je dat in de regel bij de rechtbank.

Dat is echter niet altijd zo. Op grond van de bepalingen in (de algemene voorwaarden bij) een overeenkomst kan het namelijk zijn dat partijen in afwijking daarvan arbitrage zijn overeengekomen. In dat geval moet een procedure worden gevoerd bij het arbitrage instituut wat partijen zijn overeengekomen. Doe je dat niet, en begin je dan toch een procedure bij de rechtbank, dan loop je het risico dat op basis van het verweer van de wederpartij geoordeeld wordt dat de rechtbank onbevoegd is om het geschil te beoordelen, oftewel dat je 'bij het verkeerde loket zit'. En dat zou zonde zijn, want dan maak je nodeloos kosten voor een nutteloze procedure (zie bijvoorbeeld rechtbank Overijssel, RBOVE:2013:1492 of, voor een omgekeerde situatie, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, GHARL:2013:BZ8186).

In veel overeenkomsten van aanneming van werk wordt verwezen naar algemene voorwaarden met een arbitraal beding. Het staat partijen echter vrij
om daar in de overeenkomst van af te wijken. Het gebeurt regelmatig dat partijen overeenkomen dat, in afwijking van de algemene voorwaarden, een geschil moet of (ook) kan worden voorgelegd aan de rechtbank (zie bijvoorbeeld Raad van Arbitrage 33041). Begin je dan toch een arbitrage procedure, dan geldt wederom dat je dan het risico loopt dat geoordeeld wordt dat je 'bij het verkeerde loket zit' met alle onnodige kosten van dien.

Bij geschillen over overeenkomsten met buitenlandse partijen is de Nederlandse rechter ook niet altijd bevoegd. Ook dan loop je dus het risico dat je extra kosten moet maken als je de procedure bij de verkeerde rechter begint (zie bijvoorbeeld een uitspraak van de rechtbank Gelderland, RBGEl:2013:6460).

Kortom: zoek op basis van de overeenkomst en bijbehorende stukken altijd op voorhand goed uit bij welke instantie je een procedure moet beginnen, of schakel daartoe een deskundige adviseur in. Dat kan veel geld, tijd en frustratie schelen.

Terzijde: bij welke instantie je een procedure moet beginnen als je wederpartij elders in de EU woont of gevestigd is wordt geregeld in de zogenaamde EEX-verordening (EU-verordening 44/2001 van 22 december 2000, PbEU 2001 L12/1). Met ingang van 10 januari 2015 zal een nieuwe EEX-verordening van toepassing zijn (EU-verordening 1215/2012 van 12 december 2012, PbEU 2012, L351/1), op grond waarvan vonnissen vanaf die datum direct in een andere EU-lidstaat ten uitvoer kunnen worden gelegd. Daar is nu nog een exequatur procedure voor nodig.

Heeft u vragen over dit bericht of over andere juridische onderwerpen? Bel/mail gerust!

Deel deze pagina:

Contactpersoon