Familie- en vennootschapsverhoudingen van betekenis voor onteigeningsvergoedingen28 oktober 2014

De eigenaar wiens eigendom wordt onteigend heeft recht op een volledige vergoeding voor alle schade die de eigenaar rechtstreeks en noodzakelijk door het verlies van zijn zaak lijdt (artikel 40 Onteigeningswet). In artikel 3 lid 2 Onteigeningswet is voor beperkt gerechtigden, zoals huurders en (erf)pachters, een recht van tussenkomst vastgelegd. Niet iedere partij die schade lijdt als gevolg van een onteigening heeft een recht van tussenkomst. Te denken valt aan de (mede)vennoot die zelf geen eigenaar of beperkt gerechtigde van het onroerend goed is, of de economisch eigenaar die weliswaar volledig beschikkingsbevoegd kan zijn maar niet als eigenaar in het openbare register is aangemerkt. De vraag of de schade van deze derden van betekenis is voor de schadeloosstelling is niet eenvoudig te beantwoorden.

Uit de jurisprudentie volgt dat in beginsel een strikt onderscheid dient te worden gemaakt tussen de schade die de onteigende lijdt en eventuele schade van derden. Daaraan ligt de gedachte ten grondslag dat het immers de onteigende eigenaar of beperkt gerechtigde is die ingevolge de wet aanspraak kan maken op een volledige schadeloosstelling. Derden die niet in een juridische relatie staan tot het onteigende onroerend goed kunnen dat niet. In de jurisprudentie zijn dan ook verscheidene arresten terug te vinden waaruit blijkt dat medevennoten of familieleden hun schade zelf moesten dragen, omdat deze ingevolge de wet niet voor vergoeding in aanmerking kwam.  In de afgelopen decennia heeft de Hoge Raad de schade van deze derden echter in toenemende mate toch van belang geacht. In enkele gevallen heeft de Hoge Raad ingestemd met vereenzelviging van de onteigende partij met een derde. Maar ook zonder uit te (kunnen) gaan van vereenzelviging, is in de onteigeningsjurisprudentie van de laatste jaren een lijn te ontwaren waaruit blijkt dat het belang van de onteigende met zich kan brengen dat ook de schade van derden, zoals medevennoten of familieleden in een familiebedrijf, wordt vergoed.

Arjan van Delden heeft dit onderwerp uitgelicht in een lezing voor de Vereniging van Onteigeningsadvocaten en een daarop gebaseerd artikel in het Land- en tuinbouwbulletin van september 2014. Het volledige artikel leest u hier.

Deel deze pagina:

Contactpersoon