Landjeveroveren: de spelregels in het kort27 februari 2015

Wat van mij is, blijft van mij (of toch niet)?

Kinderen speelden vroeger op school al met verve  het spel: "landje veroveren" of "landje pik". Op een plat getrapt stukje zand tekende je met een takje, of een mes, een vierkant of een cirkel. Dat vlak verdeelde je vervolgens in evenzoveel kleinere vlakken, of landen, als er spelers waren. Vervolgens mochten de spelers om beurten met een zakmes in het zand proberen te gooien, net buiten de grens van het eigen land. Als het mes in het buurland met de punt in het zand bleef staan, dan mocht je vanaf die plek een lijn trekken met het mes naar de oorspronkelijke grens en zo extra gebied veroveren en bij je eigen land trekken door de oude grenslijn uit te wissen. Daarna was de volgende speler aan de beurt, net zo lang tot de pauze voorbij was.

De werkelijkheid

De kinderen van toen zijn inmiddels al lang volwassen, maar velen zijn het spelen nog niet verleerd. Alleen wordt het spel inmiddels iets anders gespeeld. Voor veel overheden levert dat problemen op. Wat is er aan de hand? Overheden, zoals gemeenten, provincies en waterschappen, bezitten grond/onroerende zaken. Die grond is bijvoorbeeld in gebruik als openbaar groen. Die strookjes openbaar groen zijn niet altijd even fraai en ook niet altijd goed onderhouden. Veel van die strookjes grenzen aan de grond van particulieren. Het komt voor dat de buren een dergelijk stukje groen op enig moment in gebruik nemen. Afhankelijk van de situatie kan het vervolg zijn dat de betreffende buren i) geen eigenaar worden van het strookje groen, ii) na 10 jaar of iii) pas na 20 jaar. Kunt u het nog volgen?

De wet en de rechter

In de wet wordt ervan uitgegaan dat als je bezit hebt, dat je dan niet alsnog eigenaar kan worden (artikel 3:111 BW). Denk aan huurders. De wet kent echter uitzonderingen.
Een uitzondering is, dat je te goeder trouw denkt dat je eigenaar was/bent van een stuk grond. In dat geval wordt je na tien jaar onafgebroken bezit alsnog eigenaar daarvan (artikel 3:99 BW). Dat heet verkrijgende verjaring. Die situatie doet zich echter niet snel voor.
Een andere uitzondering is dat je weet of behoort te weten dat je geen eigenaar bent, maar een strook grond in gebruik neemt alsof je de eigenaar bent. In dat geval kan je onder omstandigheden na twintig jaar onafgebroken bezit eigenaar worden (artikel 3:105 BW). Dat heet extinctieve verjaring.

Als sprake is van verjaring (na tien of twintig jaar), dan kan de oorspronkelijke eigenaar niet meer eisen dat de grond ontruimd wordt en is deze geen eigenaar meer. Zie voor een voorbeeld van extinctieve verjaring twee recente uitspraken van het Gerechtshof Den Bosch (Gemeente Sluis en Gemeente Heusden), waarin geoordeeld werd dat sprake was van verkrijgende verjaring door onafgebroken bezit van (ruim) 20 jaar. Zie voor een voorbeeld waar een beroep op verjaring geen effect had een recente uitspraak van de rechtbank Rotterdam. Of in een specifiek geval sprake is van verjaring, is altijd sterk afhankelijk van de feitelijke situatie.

Wordt vervolgd?

In het verleden ging het vaak om kleine percelen openbaar groen. Binnenkort hopen wij u meer te kunnen vertellen over een claim op een compleet weiland.

Ten slotte

Denkt u eigendom kwijt te zijn geraakt, dan wel eigenaar te zijn geworden, door verjaring?
Bel/mail ons geheel vrijblijvend!

Deel deze pagina:

Contactpersoon