Aanneming van werk: de paal mis geslagen.9 april 2016

De kop van jut en het slaggewicht. Internationaal geschil over verschillende algemene voorwaarden. Rome-I verordening. Nederlands recht of Duits recht. Opdrachtgever blijft uiteindelijk zitten met de schade.

Bij overeenkomsten is vaak discussie over de toepasselijkheid en de reikwijdte van algemene voorwaarden. Bij internationale overeenkomsten is dat niet anders. Zo ook bij een recente uitspraak van Rechtbank Gelderland (ECLI:NL:RBGEL:2016:1328).

Wat was het geval?

Een Duits bedrijf had een Nederlands bedrijf, de aannemer, om een offerte gevraagd voor het maken van een slaggewicht voor een heimachine. De aannemer had in haar offerte aangegeven, dat op alle offertes en opdrachten de Orgalime voorwaarden van toepassing zijn. Bij de offerte waren die voorwaarden ook als bijlage bijgevoegd.

De opdrachtgever heeft vervolgens op basis van die offerte opdracht gegeven aan de aannemer om een slaggewicht te maken. Onderaan de opdrachtbrief werd met een voorbedrukte tekst (ook) verwezen naar de algemene voorwaarden van de Duitse opdrachtgever. Die voorwaarden stonden op de achterkant van de opdrachtbrief vermeld. De opdrachtgever heeft nadien op min of meer dezelfde wijze nog twee vervolgopdrachten voor slaggewichten verstrekt aan de aannemer.

En toen?

De aannemer heeft de opdrachten in uitvoering genomen. Bij de opdrachten gaat er telkens iets mis, waardoor de maten van de slaggewichten niet goed zijn. De partij voor wie de slaggewichten bestemd waren heeft daarop de gewichten geweigerd. De Duitse opdrachtgever heeft vervolgens zelf nieuwe slaggewichten gemaakt.

De Duitse opdrachtgever stelt vervolgens de aannemer aansprakelijk voor de kosten ad circa € 250.000 om zelf drie goede slaggewichten te maken.

Hoe reageerde de aannemer?

In de Orgalime voorwaarden staat dat de aannemer bij tekortschieten slechts gehouden is tot deugdelijk herstel en niet aansprakelijk is voor eventuele schade.

De aannemer is daarop een procedure bij de rechtbank in Nederland begonnen om een verklaring van de rechter voor recht dat haar Orgalime voorwaarden - en niet de voorwaarden van de Duitse opdrachtgever - van toepassing zijn op de overeenkomst tussen partijen.

De Duitse opdrachtgever stelt in die procedure niet ter discussie of de Nederlandse rechter wel bevoegd is om te oordelen over de zaak, maar maakt in de procedure aanspraak op vergoeding van haar extra kosten/schade door de slechte maatvoering uitgaande van de toepasselijkheid van haar eigen algemene voorwaarden.

Wat zegt de rechter?

Op basis van de Rome-I verordening kijkt de rechter eerst wie de kenmerkende prestatie moest verrichten en waar dat gedaan moest worden. Dat was bij de aannemer in Nederland, omdat die de slaggewichten moest maken. Op basis daarvan oordeelt de rechter dat dan Nederlands recht van toepassing is en dat aan de hand daarvan beoordeeld moet worden welke set van algemene voorwaarden op de overeenkomst van toepassing is.

Nederlands recht gaat uit van een aanbod en de aanvaarding daarvan. De Duitse opdrachtgever had een offerte gevraagd zonder verwijzing naar haar voorwaarden. In reactie daarop heeft de aannemer een offerte verzonden met de Orgalime voorwaarden. Dat is een aanbod. Dat aanbod heeft de opdrachtgever geaccepteerd. De rechter oordeelt daarom dat de Orgalime voorwaarden van toepassing zijn op de eerste overeenkomst en ook op de twee vervolgopdrachten.

Arbitrage door ICC?

Dat de aannemer de zaak bij de rechtbank aanhangig heeft gemaakt om te laten vaststellen dat de Orgalime voorwaarden van toepassing zijn, terwijl de Orgalime voorwaarden voorzien in arbitrage door de ICC, maakt volgens de rechter niet dat de aannemer geen beroep wenst te doen op die voorwaarden.

En de vordering van de opdrachtgever?

Omdat de opdrachtgever de aannemer niet in de gelegenheid had gesteld om de gebreken aan de slaggewichten zelf te herstellen, zoals vereist in de voorwaarden van de aannemer, wijst de rechter de vordering van de opdrachtgever tot vergoeding van schade van de hand. De opdrachtgever moet bovendien een bijdrage in de kosten van de procedure voor de aannemer betalen.

Kortom

Als je je eigen algemene voorwaarden van toepassing wil verklaren op een  overeenkomst, noem die dan en zend een kopie van de voorwaarden voorafgaande aan de opdracht toe aan de andere partij. Let bij het sluiten van een overeenkomst goed op of de wederpartij niet ook naar algemene voorwaarden verwijst. Zo ja, sluit dan in een reactie uitdrukkelijk de andere algemene voorwaarden uit. Let ook op dat je in een overeenkomst niet (indirect) naar verschillende voorwaarden verwijst.  

Ten slotte

Heeft u vragen over de toepasselijkheid van algemene voorwaarden, aanneming van werk, bouwcontracten of aanbestedingsrecht?

Neem dan vrijblijvend contact met mij op!

Deel deze pagina:

Contactpersoon