Borgtocht en samenwonend (1:88 BW)27 september 2017

Kan de door cliënt verstrekte borgtocht vernietigd worden door de partner met wie hij samenwoont?


Het voordeel van een kantoor met meerdere disciplines is dat je als collega's bij elkaar binnenloopt en zo de cliënt snel en deskundig kunt adviseren. Een collega op het gebied van ondernemingsrecht vroeg zich het volgende af. Een cliënt werd aangesproken uit hoofde van een borgtochtovereenkomst, hij had inmiddels al een dagvaarding ontvangen. Omdat de cliënt samenwoont en er ook een samenlevingscontract is gesloten, kwam de vraag of op de partner van cliënt de overeenkomst kon vernietigen omdat zij geen toestemming had gegeven. Het antwoord is 'nee'.

Het burgerlijk wetboek, dat het recht tussen personen regelt, kent geen mensen die samenwonen. De wet kent alleen mensen die getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap zijn aangegaan. In het deel van het burgerlijk wetboek met de titel 'rechten en verplichtingen van echtgenoten' staat een artikel dat gaat over 'rechtshandelingen' (handelingen die gericht zijn op een bepaald juridisch gevolg, zoals een overeenkomst). Voor sommige rechtshandelingen is toestemming van de echtgenoot nodig. Een sprekend voorbeeld is de overeenkomst tot verkoop van de woning waarin de echtgenoten samenwonen. Daarvoor is toestemming van de andere echtgenoot nodig. De ene echtgenoot mag de andere echtgenoot niet dakloos maken. Het idee achter dit artikel is de echtgenoten, in het belang van het gezin, tegen elkaar te beschermen tegen het verrichten van rechtshandelingen die benadelend zijn of een groot financieel risico meebrengen.

Als er geen toestemming is gegeven terwijl dat wel had gemoeten dan kan de echtgenoot de 'rechtshandeling' vernietigen. Met name bij borgtocht is dat een mooie troef: de bank spreekt iemand aan tot betaling maar diegene werpt tegen dat zijn/haar echtgenoot helemaal geen toestemming heeft gegeven en dat de overeenkomst wordt vernietigd. Banken zijn meestal heel alert op toestemming van echtgenoten.

Geldt dit nu ook voor geregistreerd partners?

Ja, want de titel 'rechten en verplichtingen van echtgenoten' geldt ook voor hen. Maar dus niet voor mensen die ongehuwd/ongeregistreerd samenwonen met of zonder samenlevingscontract. Dat blijkt uit een uitspraak van de rechtbank Dordrecht uit december 2012. In die zaak was er een kredietovereenkomst getekend tussen een bank en een bakkerij en is het krediet ook verstrekt. Tot zekerheid van de nakoming van de kredietovereenkomst heeft de bakkerij ten behoeve van de bank een recht van hypotheek op haar bedrijfspand gevestigd. Naar wordt aangenomen de bakker zelf heeft zich jegens de bank hoofdelijk verbonden voor de nakoming van deze kredietovereenkomst. Het bedrijfspand van de bakkerij is door brand verwoest. De brandverzekeraar heeft de verzekeringspenningen (nog) niet uitgekeerd en de bakkerij gaat failliet. De bank spreekt dan de bakker aan tot terugbetaling. Die brengt daar tegenin dat zijn levenspartner, met wie hij samenwoont, een samenlevingscontract heeft en gemeenschappelijke kinderen, geen toestemming heeft gegeven. De rechter oordeelt dat de wettelijke regeling niet kan worden toegepast op samenlevingsvormen die niet bij de burgerlijke stand zijn geregistreerd (huwelijk of geregistreerd partnerschap). Uit oogpunt van rechtszekerheid dient het voor de derde partij (de bank) duidelijk te zijn of er om toestemming moet worden gevraagd. Dat de bank ten tijde van het aangaan van de kredietovereenkomst wist dat de bakker samenwoonde en een kind had, maakt dit niet anders.

Heeft u vragen over zaken die gaan over het geven van toestemming als echtgenoot bijvoorbeeld aan een ondernemer of andere verschillen tussen samenwonen en trouwen, neemt u dan contact op met Maya Perfors, Kim Diepstraten of Sylvia Raphael. Zij staan u graag te woord. Dat kan telefonisch, per e-mail of tijdens een gratis kennismakingsgesprek van 30 minuten op ons kantoor in Leiden. En indien nodig kunnen zij altijd een collega raadplegen.

Deel deze pagina:

Contactpersoon