Beroep op zelfrealisatie leidt tot afwijzing onteigeningsverzoek16 mei 2018

In het KB van 28 maart 2018, nr. 2018000574, heeft de Kroon het onteigeningsverzoek van de gemeenteraad van Kaag en Braasem afgewezen. De Kroon acht het verzoek tot onteigening prematuur, omdat de gemeenteraad het verzoekbesluit heeft genomen zonder het zelfrealisatieplan van de betrokken eigenaren af te wachten. Dat de gemeenteraad het verzoekbesluit na ontvangst van het zelfrealisatieplan heeft bekrachtigd doet hier volgens de Kroon niet aan af. Er is namelijk niet gebleken dat de gemeenteraad voorafgaand aan de bekrachtiging (alsnog) een afgewogen oordeel heeft gevormd over dit plan.

Wat was er aan de hand?

Op 27 juni 2016 heeft de gemeenteraad van Kaag en Braassem het besluit genomen om de Kroon te verzoeken over te gaan tot aanwijzing van onroerende zaken ter onteigening (hierna: 'verzoekbesluit'). Het doel van deze onteigening is het kunnen realiseren van een woningbouwlocatie in een (thans) agrarisch gebied. Op 27 september 2016 is het verzoekbesluit voorgedragen aan de Kroon.

De betrokken eigenaren hebben zich gezamenlijk beroepen op het zelfrealisatiebeginsel: zij willen en kunnen de gewenste woningbouw zelf op hun gronden realiseren. Onder meer om die reden zijn zij niet bereid de eigendom van de gronden (vrijwillig) over te dragen. De eigenaren hebben daartoe aangegeven dat zij op uiterlijk 26 augustus 2016 een compleet uitgewerkt zelfrealisatieplan zouden kunnen overleggen. De gemeenteraad heeft met deze datum ingestemd. Op 27 juni 2016 is de gemeenteraad echter - zonder het zelfrealisatieplan af te wachten - overgegaan tot het nemen van het verzoekbesluit.

De Kroon acht het verzoekbesluit van de gemeenteraad prematuur. Op 27 juni 2016 kon de gemeenteraad namelijk nog geen onteigeningsnoodzaak vaststellen. Immers: als een beroep op het zelfrealisatiebeginsel slaagt, staat dit in beginsel aan onteigening in de weg omdat daarmee de noodzaak tot onteigening vervalt. Voor dit oordeel acht de Kroon van belang dat de gemeenteraad wist dat de eigenaren de samenwerking hadden gezocht met een ontwikkelaar en deze ontwikkelaar al stedenbouwkundige plannen had overgelegd. Daarnaast was de gemeenteraad ervan op de hoogte dat de eigenaren op 26 augustus 2016 een compleet zelfrealisatieplan konden indienen en had de gemeenteraad met deze datum ingestemd. Dat de gemeenteraad het verzoekbesluit op 19 september 2016 - dus na ontvangst van het tijdig ingediende zelfrealisatieplan - heeft bekrachtigd, maakt dit niet anders omdat de gemeenteraad ook toen heeft nagelaten hierover een afgewogen oordeel te vormen.

Tot slot

Het komt niet vaak voor dat de Kroon een onteigeningsverzoek afwijst. In dit geval is het verzoek afgewezen op een formele grond. De gemeenteraad had eerst moeten vaststellen of er een noodzaak tot onteigening bestond alvorens hij het verzoekbesluit had mogen nemen. De Kroon komt in dit KB (helaas) niet toe aan een inhoudelijke beoordeling van het beroep op zelfrealisatie.

Wordt ongetwijfeld vervolgd!

Heeft u nog vragen over zelfrealisatie, of over het onteigeningsrecht in het algemeen? Neem dan vrijblijvend contact met ons op.

Deel deze pagina:

Contactpersoon